Author Topic: January Article by Sophan Seng on "Five Precepts for Nation Development"  (Read 4997 times)

cancambodia

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Posts: 22
  • Karma: +1/-0
  • CAN
    • Cambodia Academic Network បណ្តាញបញ្ញវន្តខ្មែរ
ជាទូទៅប្រជាជនខ្មែរយើងរមែងដឹងអំពីសីលប្រាំសំរាប់ការរស់នៅប្រចាំថៃ្ង ប៉ុនែ្តការយល់និងការបដិបត្តិអោយបានជ្រាល ជ្រៅ នៅមានកំរិតនិងមន្ទិលសង្ស័យនៅឡើយ។

សីលប្រាំចាត់ទុកជាតំលៃខាងសីលធម៌មូលដ្ឋានរបស់មនុស្សជាតិ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ទទួលស្គាល់ថាសីលប្រាំមិនត្រូវ បាននរណាបង្កើតទេ គឺវាមានមកដោយធម្មជាតិរបស់វានៅក្នុងចក្រវាឡនេះ។ ព្រះពុទ្ធគ្រប់ព្រះអង្គដែលបានបដិសន្ធិនៅ ក្នុងលោកយើងនេះ រមែងអោយតំលៃខ្ពស់ទៅលើសីលប្រាំថាជាតំរូវការមូលដ្ឋានសំរាប់សុវត្ថិភាពសង្គមនិងសុខមាលភាព របស់មនុស្សជាតិ។

យុគសម័យពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន សីលប្រាំត្រូវបានគេបកស្រាយថាជាសិទ្ធិមនុស្ស តំលៃសីលធម៌ខាងសង្គម ធាតុផ្សំនយោ បាយសំរាប់សមភាពសង្គម និងការអភិវឌ្ឍន៏ប្រកបដោយចិរភាព។

បន្ថែមលើការបកស្រាយខាងលើ សីលទីមួយអំពីការជៀសវាងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញនិងការសំឡាប់សត្វមានជីវិត គឺត្រូវគ្នា ជាចំបងទៅនឹងការប្រកាសជាសាកលស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងខណះពេលដែលការប្រកាសជា សាកលនេះត្រូវបានប្រទេសរីកចំរើនជាច្រើនយកទៅអនុវត្តសំរាប់សមភាពនៃការអភិវឌ្ឍន៏ទាំងផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ចនិង នយោបាយ បណ្តាសហគ្រាសឯកជនក៏បានយកសិទ្ធិមនុស្សនេះមកប្រើដោយមើលការខុសត្រូវបុគ្គលិករបស់គេតាម គោលការណ៍ជាក់ស្តែង។ ជាឧទាហរណ៍ដូចជាបុគ្គលិកទាំងអស់មានឋានៈស្របច្បាប់ក្នុងការទទួលបានការឈប់ពេល ឆ្លងទនេ្លឬថែទាំកូន ការឈប់សំរាកឬការឈឺស្កាត់ដោយទទួលបានប្រាក់បំណាច់ និងផលប្រយោជន៍ដ៏ទៃផ្សេងទៀត ជាច្រើន។

រាប់ចាប់ពីសីលទីមួយដល់សីលទីប្រាំ សីលទាំងអស់នោះគឺជាអង្គប្រកបយ៉ាងសំខាន់ជាងគេមួយក្នុងការទប់ស្កាត់ នូវរាល់ទង្វើរំលោភបំពានមានដូចជាការរំលោភបំពានផ្លូវកាយ ផ្លូវសំភារៈលុយកាក់ ផ្លូវភេទ ផ្លូវវាចា និងផ្លូវចិត្ត។ ឧទាហរណ៍ ការរក្សាសីលទីមួយ វៀរចាកការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញនិងសំឡាប់អ្នកដ៏ទៃ បុគ្គលនោះអាចគ្រប់គ្រងអំពើ ខ្លួនឯងចេញផុតពីការរំលោភផ្លូវកាយ ការរក្សាសីលទីពីរ វៀរចាកការលួចប្លន់ បុគ្គលនោះអាចគ្រប់គ្រងអំពើខ្លួន ឯងចេញផុតពីការរំលោភផ្លូវសំភារៈលុយកាក់ ការរក្សាសីលទីបី វៀរចាកពីការប្រព្រឹត្តខុសផ្លូវកាម បុគ្កលនោះអាច គ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយាខ្លួនឯងចេញផុតពីគាររំលោភបំពានផ្លូវភេទសេពសន្ទវៈ ការរក្សាសីលទីបួន វៀរចាកការនិយាយ កុហកនិងញុះញង់គេ បុគ្គលនោះអាចគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួនគេចផុតពីការរំលោភបំពានផ្លូវវាចា និងការរក្សា សីលទីប្រាំ វៀរចាកការសេពគ្រឿងញៀននិងផឹកទឹកស្រវឹង បុគ្គលនោះអាចគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងចេញផុតពីការរំលោភបំពាន ផ្លូវចិត្តទៅលើអ្នកដ៏ទៃ។


សីលប្រាំបានធ្វើតួនាទីរបស់ខ្លួនយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចាក់គ្រឹះតំលៃសីលធម៌អោយដល់ប្រជាជនកម្ពុជាអោយចេះ ខ្លាចរអារនូវរាល់ការប្រព្រឹត្តអំពើបាប។ តែការខ្លាចរអារនេះនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ប្រសិនបើការពង្រឹងផ្នែកផ្លូវ ច្បាប់របស់រដ្ឋមិនត្រូវបានគេអនុវត្ត។ ក្នុងប្រទេសជឿនលឿន ការខ្លាចរអារចំពោះទង្វើបាបត្រូវបានគេអភិវឌ្ឍន៍ ទន្ទឹមគ្នានឹងការពង្រឹងច្បាប់រដ្ឋនិងការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្តល្មើសដោយមិនរើសមុខ មិនថាឡើយជាអ្នក មានឋានៈក្នុងនយោបាយ ឬអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងសង្គម។ ហេតុដូច្នេះ ធនធានសង្គមនៃការទុកចិត្តគ្នានិងការគោរពគ្នា ទៅវិញទៅមក មានកំរិតខ្ពស់បំផុត។

ការអភិវឌ្ឍន៍ដ៏មានប្រជាប្រីយ៍នៃប្រព័ន្ធនយោបាយបច្ចុប្បន្នគឺលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយសមភាព ដែលសីលប្រាំអាចប្រៀបធៀបទៅនឹងសសរទាំងប្រាំសំរាប់ជាតិដែលជាភូមិគ្រឹះស្កឹមស្កៃនេះ។ រាប់បញ្ចូល ទាំងការខ្លាចរអារបាបជាប្រពៃណីនិងប្រសិទ្ធិភាពច្បាប់សម័យទំនើប សីលទាំងប្រាំនៃសិទ្ធិមនុស្សពិសេសទាំងនេះ អាចពង្រឹងសមាជិកបក្សនយោបាយឬអង្គភាពរដ្ឋអំណាចអនុវត្តការងាររបស់ពួកគេប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ដូច្នេះសង្គមទាំងមូលអាចស្រូបរសជាតិយុត្តិធម៌និងភាពពេញចិត្តក្នុងជីវិតសំរាប់ស្តង់តារស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។

ងាកមករកការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចវិញម្តង សីលប្រាំត្រូវគេគិតថាជាជំរើសចុងក្រោយសំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយ ចិរភាព។ ការស្រលាញ់ធម្មជាតិនិងសត្វមានជីវិតពិតជាកកើតចេញពីការបដិបតិ្តសីលទីមួយ។ អ្នកមានមន្ទិល សង្ស័យអាចសួរសំណួរថាជាតិមួយអាចអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋិកិច្ចបានយ៉ាងដូចម្តេច បើសីលទីមួយហាមប្រាមមិនអោយ សំលាប់សត្វ ដែលជាផ្នែកមួយនៃសាច់ជាអាហារដែលគេបរិភោគក្នុងប្រទេសនោះ? តាមពិតទៅ នៅប្រទេស អភិវឌ្ឍន៍ទាំងឡាយ វិធីសំឡាប់សត្វគ្រប់ប្រភេទត្រូវបានពិនិត្យមើលយ៉ាងល្អិតល្អន់និងត្រូវតែអនុញ្ញាតដោយ អង្កការសិទ្ធិសត្វដើម្បីអោយមានការសំលាប់ ដោយសំលាប់បានតែក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់។ កូនក្មេងទាំងឡាយត្រូវ គេអប់រំអោយចេះស្រឡាញ់ធម្មជាតិនិងសត្វ។ អាកប្បកិរិយាភាគច្រើនរបស់ពួកគេគឺបានទទួលឥទ្ធិពលពីសីលប្រាំ។

ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់លើកតំកើងមជ្ឈិមាបដិបទាឬផ្លូវកណ្តាលសំរាប់ការត្រាស់នូវព្រះនិព្វាន។ បើនិយាយតាមផ្លូវលោក វាគឺជាផ្លូវកណ្តាលសំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ផែ្នកសង្គម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងអតីតកាល ពិភពលោកទាំងមូល ជួបប្រទះលទ្ធិជ្រុលនិយមក្នុងបញ្ហានយោបាយដូចជាភាពផ្តាច់ការនៃស្តេចដែលគេគោរពខ្លាចដូចជាអាទិទេព ឬ ភាពផ្តាច់ការនៃមេដឹកនាំទូទៅ។ ប្រព័ន្ធនយោបាយបច្ចុប្បន្នទំនើបថ្មីគឺជាប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដែលគេជឿថាជា ទំរង់ដែលវិវឌ្ឍន៍ចេញពីភាពឈឺចាប់ពីអតីតកាលនិងជំលោះរ៉ាំរ៉ៃ។ ប្រព័ន្ធនេះគឺគេចាត់ទុកជាការផ្សំបញ្ចូលគ្នាឬជា ប្រព័ន្ធកូនកាត់សំរាប់ជោគជ័យនៃអំណត់ព្យាយាមរបស់មនុស្សជាតិ។

សីលប្រាំច្បាស់ជាសសរទាំងប្រាំសំរាប់ជាតិកម្ពុជាដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍នូវគ្រប់វិស័យ។ ប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលរងទុក្ខ វេទនាដោយសារការបដិបតិ្តនយោបាយបែបលទ្ធិជ្រុលនិយម។ ប្រទេសនេះត្រូវតែឈានថយក្រោយបន្តិចដើម្បី បដិបតិ្តសីលប្រាំដែលជាជំនឿមានស្រាប់ហើយក្នុងសង្គមអោយបានខ្ជាប់ខ្ជួន រួមទាំងការពង្រឹងប្រព័ន្ធច្បាប់ផងដែរ ដើម្បីធ្វើអោយប្រាកដប្រជានូវយុត្តិធម៌និងការយកប្រជាជនជាម្ចាស់អំណាច។

សេង សុភ័ណ

ប្រធានសមាគមយុវជនខ្មែរ

សមាជិកគ្រប់គ្រងបណ្តាញបញ្ញវន្តខ្មែរ

« Last Edit: May 31, 2013, 01:21:07 AM by cancambodia »
បណ្តាញបញ្ញវន្តខ្មែរ

cancambodia

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Posts: 22
  • Karma: +1/-0
  • CAN
    • Cambodia Academic Network បណ្តាញបញ្ញវន្តខ្មែរ
Panca Sila or Five Precepts for Nation Development
Posted on March 19, 2013

Buddha promoted middle path for the attainment of Enlightenment. Worldly speaking, it is a middle path for social, political and economic development. In the past, the world experienced extremism in its political development such as so-called divine monarchic absolutism or secular authoritarianism. New moderate political system is liberal democracy in which it is believed to evolving from past stigma and intractable conflicts. This system is considered hybridizing or blending for the success of human endeavor.

Panca Sila or Five Precepts for Nation Development

In general, Cambodian people will be aware of Panca Sila or Five Precepts in their daily livelihood, but their understanding and practicing of these precepts are somehow skeptical.

Five Precepts are considered fundamental moral value of all beings. The Buddha himself accepted that no one created these precepts; they have naturally existed within this universe. Every Buddha in this universe will value these Five Precepts as basic need for social security and well being of mankind.

In modern world, Five Precepts have interpreted into human rights, social norm of moral value, political substance for fairness, and sustainable development.

Further to above interpretation, the first precept of avoiding harming and killing of other beings preliminarily coincided with the Universal Declaration of Human Rights of the United Nations. While this declaration has been used by many civilized countries for the fairness of social, political and economic development, the private corporations have also adopted human rights to treat their employees in a durable manner. For instance, the employees are entitled to receive parental or maternity leave, vacation pay, sick leave and other various benefits.

From the first to fifth precept, they are the best premises to handling with all types of abuses including physical, financial, sexual, verbal and emotional abuses. For instance, by observing the first precept to avoid harming and killing, one can cope with their action of physical abuses; by observing second precept of avoiding from stealing, one can cope with their action of financial abuses; by observing the third precept of abstaining from sexual misconduct, one can cope with their behavior of sexual abuses; by observing fourth precept of abstaining from telling lie and cheating, one can cope with their behavior of verbal abuses; and by observing the fifth precept of abstaining from addicting to drugs and alcohol, one can cope with their behavior of mental abuses.


Five Precepts have played important role on bonding Cambodian people within a moral value of shame to all types of wrong deed. But this shame is not enough as the enforcement of the rule of law must be also in place. In developed countries, shame to wrong deed has been developed in the meantime of law enforcement and punishment to all wrong doers regardless of their social status, political bureaucrats or other hierarchies. Thus, their social capital is rich of trust and mutual respect.

Modern popular development of political system of liberal democracy and equitable political economy, Five Precepts are comparable to five pillars of this nation-house. Coverage on both traditional norm and modern legal apparatus, these supplemental human rights precepts ably empower bureaucrats to duly implement their tasks. Hence, the whole society can experience fairness and satisfactoriness of daily living standard.

In term of economic development, the Five Precepts are considered the last resort for sustainable development. The love of nature and animals is actually stemmed from the undertaking of the first precept. Skeptics would ask how nation could develop its economy if the first precept prohibits from killing animals which are part of the meat consuming in a country. Of course, at those developed countries, all types of animal slaughtering mechanism must be closely monitored and approved by the local animal rights organization to operate such slaughtering within a lawful procedures. Kids are educated to love nature and animals. Their major behavioral patterns are derived from the Five Precepts.

Buddha promoted middle path for the attainment of Enlightenment. Worldly speaking, it is a middle path for social, political and economic development. In the past, the world experienced extremism in its political development such as so-called divine monarchic absolutism or secular authoritarianism. New moderate political system is liberal democracy in which it is believed to evolving from past stigma and intractable conflicts. This system is considered hybridizing or blending for the success of human endeavor.

Five Precepts must be the Five Pillars for Cambodia nation to develop in all fields. Cambodia has been suffered by the pursuit of political extremism. She must regress back to utilize five precepts as the existing social norm along with the strengthening the rule of law to ensure fairness and political subjectivity.


By Sophan Seng

Co-Admin of Cambodian Academic Network (CAN)

President of Khmer Youth Association of Alberta
បណ្តាញបញ្ញវន្តខ្មែរ